Formativ va summativ baholash: qiyosiy-nazariy tahlil

Comparative-theoretical analysis of formative and summative assessment

Аннотация

Mazkur maqolada formativ va summativ baholash tushunchalarining nazariy metodologik mohiyati chuqur qiyosiy tahlil qilinadi. Ikki yondashuvning tarixiy kelib chiqishi, maqsad, vaqt, xavf darajasi va teskari aloqa mezonlari boְ'yicha farqlari tizimlashtirilib, ularning o'zaro bog'liqligi va amaliy integratsiya imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqotda M.Skriven, P.Blek, D.Uilyam, D.Sadler, V.Harlen, M.Taras kabi olimlarning nazariy qarashlari tahlil qilinib, formativ va summativ baholashni bir-biriga qarama-qarshi qo'yish o'rniga, ularni yagona baholash tizimining ikki funksional qutbi sifatida ko'rish zarurligi asoslanadi. Xulosa qilib aytilganda, samarali ta'lim tizimi ikki yondashuvni tizimli uyg'unlashtirishga asoslanishi lozim.