Umumta'lim muassasalarida TIMSS xalqaro baholash natijalari asosida ma'lumotlar tahlili (data-driven) orqali ta'lim sifati boshqaruvini takomillashtirish

Improving educational quality management in general secondary schools through DATA-DRIVEN analysis based on the results of the TIMSS international assessment

Abstract

Umumta'lim muassasalarida ta'lim sifatini boshqarish tizimini ilg'or tajribalar asosida takomillashtirish bugungi kunda O'zbekiston ta'lim sohasining ustuvor vazifalaridan biridir. IEA tashkiloti o'tkazgan TIMSS 2023 xalqaro baholash dasturi natijalariga ko'ra, O'zbekiston unda ilk marta ishtirok etib, 8-sinf o'quvchilari matematikadan 44 ta davlat orasida 32-o'rinni (421 ball), tabiiy fanlardan esa 39-o'rinni (396 ball) egallagan. Maqola TIMSS natijalarini ma'lumotlarga asoslangan (data-driven) boshqaruv yondashuvi bilan uyg'unlashtirish orqali ta'lim sifatini oshirishning yangi modelini ishlab chiqishga bag'ishlangan. Tadqiqotda qiyosiy tahlil, tizimli yondashuv va statistik usullardan foydalanildi. O'zbekiston maktablarining TIMSS 2023 natijalari, jumladan School Questionnaire (maktab so'rovnomasi) ko'rsatkichlari, shuningdek yuqori natijali davlatlar (Singapur, Finlandiya, Janubiy Koreya) tajribasi tahlil qilindi. Natijada umumta'lim muassasalari uchun to'rt bosqichli data-driven boshqaruv modeli ishlab chiqildi. Modelning asosiy yangiligi shundaki, u TIMSS tashxisini maktabning ichki boshqaruv sikli bilan bevosita bog'laydi. Taklif etilgan model O'zbekistonda ta'lim sifati boshqaruvini xalqaro darajaga ko'tarishga xizmat qiladi.